Maar wat moet ik dan kopen? Welke onderdelen moet ik kiezen en hoe weet ik zeker dat ik daarmee mijn favoriete games kan spelen? Wel, dat gaan we je de komende dagen uitgebreid uitleggen. We stellen namelijk voor drie verschillende budgetten een gaming-PC samen. We kunnen het je natuurlijk allemaal voorkauwen, maar het is veel leuker om zelf te weten wat je moet doen zodat je in de toekomst ook weet wat de beste keus is! Een PC bestaat uit zeven essentiële onderdelen en nog enkele andere componenten die er minder toe doen. Er zijn echter zo gigantisch veel producten op de markt tegenwoordig dat je door de bomen het bos niet meer ziet (of door de chips het moederbord niet meer ziet). Geen paniek, we leggen je alles haarfijn uit! We behandelen elk onderdeel zeer uitgebreid en vertellen je de beste site’s!
De kast
Als eerste denk je natuurlijk aan de kast. Je wilt misschien wel een zwarte, grijze, witte, roze of zelfs een doorzichtige kast. Dit doet er echter niet toe. Een kast is ten eerste een zeer persoonlijke keuze, maar er is één ding waar men snel overheen kijkt. Oftewel:Hoe goed wordt de warmte afgevoerd en hoe snel komt er weer koude lucht bij. De luchtcirculatie moet zo optimaal mogelijk zijn anders worden je onderdelen sneller warm, waardoor ze sneller slijten en slechtere prestaties zullen neerzetten. De vormgeving en de grootte van de kast is verder weer een persoonlijke smaak. Je moet wel opletten dat je kast groot genoeg is om je videokaart te herbergen. Sommige (duurdere) videokaarten zijn zo groot dat ze in menig kast niet meer passen. Zoals de 8800GTX of de 8800Ultra en de HD29xx serie van Ati. Bij sommige kasten wordt er standaard een voeding meegeleverd, hier moet je ook goed naar kijken. Maar op de voeding komen we later nog terug.Best Buy By Berry: De Antec Sonata III 500 is een zeer mooie kast met een goede airflow, een sterke voeding en is bovendien zeer stil!
Het moederbord
Het moederbord is de centrale plek van de PC. Hier worden alle onderdelen op aangesloten. Een goed moederbord behoort in elke gaming-PC te zitten. Bij een moederbord moet je rekening houden met verschillende aansluitingen zoals die voor de videokaart, harde schijf, processor en dvd-spelers. Als je moederbord bijvoorbeeld maar twee harde schijf aansluitingen heeft, kun je er natuurlijk geen drie op aansluiten. Over de aansluiting van de verschillende componenten praten we straks verder. Daarnaast zijn de aansluitingen voor het RAM-geheugen en vooral ook de chipset erg belangrijk. Deze bepaalt namelijk welke processor op het moederbord past. Momenteel staan de Core 2 Duo (C2D) processoren van Intel met kop en schouders aan de top en daar lijkt – voorlopig - ook geen verandering in te komen. Deze C2D-processoren maken gebruik van een 775 socket. Er zijn enorm veel socket 775 moederborden en dan wordt de chipset belangrijk. Zo zijn er enkele moederborden met een 775 socket, maar die geen C2D processor ondersteunen. Dit klinkt misschien allemaal wat moeilijk, maar het vergt eigenlijk alleen wat meer werk om een moederbord te kiezen die bij je past. Hier een kort lijstje met tips:1. Op de site van de fabrikant (bijvoorbeeld Asus of Gigabyte) staat wat voor eigenschappen het moederbord allemaal heeft en waar het toe in staat is.
2. Tevens staat op de site (vrijwel altijd) welke processoren erop passen. Scheelt je weer werk!
3. Zoek een review! Net zoals je hier op jouwGames reviews vindt over games staan er op zeer veel site’s ook reviews over moederborden. ‘naam + fabrikant van moederbord + review’ in Google doet veelal wonderen.
Even een voorbeeldje:
Ik heb een moederbord uitgekozen met socket 775, dus geschikt voor een Intel processor. Daarna heb ik gekozen voor de Intel P35 chipset en vervolgens de P5K van Asus (fabrikant) gekozen. Oftewel je kijkt naar: socket, chipset, type (naam) + fabrikant. In die volgorde dus! In dit geval: 775, Intel P35, Asus P5K. Op de site van Asus vind ik (bij specifications) de volgende gegevens: CPU, Chipset, Front Side Bus (FSB), Memory, Expansions Slots, Storage en overige dingen als: USB, LAN en Audio. Bij CPU zien we staan dat de Core 2 Duo processoren erop passen, dus dat zit snor. Chipset wisten we al, namelijk: Intel P35. De Front Side Bus (FSB) hebben we in principe niet nodig, zolang één van deze maar overeenkomt met de processor. Op dit moederbord kan dat zijn: 1333/1060/800MHz, wat moet volstaan. Bij memory zien we 4x DIMM (oftewel kunnen er 4 geheugenreepjes in) en maximaal 8 GB, ruim voldoende dus. Ook staat er Dual Channel bij, hier komen we later op terug. Bij expansion slots zien we 2x PCI-E 16x, dat wil zeggen: er passen twee videokaarten in. Hij ondersteunt ook Crossfire, dat zijn twee videokaarten van Ati die samenwerken in één PC. Bij nVidia heet dit SLI. Daarnaast nog één PCI-E slot en drie normale PCI sloten, die je bijvoorbeeld kunt gebruiken als slot voor een geluidskaart, tv-kaart of extra USB-poorten. Echter moet je er wel rekening mee houden dat als je besluit twee videokaarten in je PC te zetten dat er dan een grote kans is dat de andere (normale) PCI-sloten niet meer gebruikt kunnen worden. Omdat de videokaarten teveel ruimte innemen waardoor het niet meer past. Bij storage vinden we het gegeven: 4 x SATA, in lekentaal: vier harde schrijven. Over SATA praten we verder bij het onderdeel harde schijven. Daarnaast staat er nog dat er twaalf USB-poorten op zitten, waarvan zes aan de achterzijde en zes midden op, dat laatste bijvoorbeeld voor een USB-aansluiting aan de voorzijde van je computerkast. Een geluidskaart is ook aan boord, die tegenwoordig van zeer goede kwaliteit is. Wil je echter een aparte geluidskaart kan dat natuurlijk ook. Verder vinden we ook nog een aantal andere specificaties zoals overclocktooltjes en accessoires, maar dat is allemaal van minder belang.Je ziet wel dat de keuze van een moederbord nog lang niet meevalt, maar als je de knoop eenmaal doorhakt, gaat de rest van zelf!
De processor
Dan komen we nu uit bij het onderdeel dat de rekenkracht van je computer voor zijn rekening neemt. De keuze is hier, afhankelijk van je budget, snel gemaakt. Er zijn slechts twee processorfabrikanten: AMD en Intel; waarvan één - op dit moment - al afvalt: AMD. Intel is nu heer en meester op processor-gebied en dat lijkt ook nog zo te blijven. Je wilt natuurlijk dat je PC zo snel mogelijk is, maar je moet ook rekening houden met je budget. Je kan een high-end processor kopen voor 500 euro, maar je kan beter een processor rond de 200~250 euro kiezen zonder daar veel winst voor te verliezen. Om precies te kijken hoe snel welke processor is kun je terecht bij CPU Charts van Tomshardware (niet onze eigen Tom van jouwGames welteverstaan). Daar zie je netjes een overzicht van de hedendaagse processoren en kun je zelfs twee processoren vergelijken. Indien gewenst kun je nog een specifieke benchmark kiezen. Best Buy By Berry: Een E6750 is nu een hele goede processor voor het high-end gebied, de E5500 of een E6320 is beter geschikt voor een klein budget. De Quad-core processoren van Intel hebben zich nog niet voldoende bewezen om een aanschaf waardig te zijn, vooral voor gaming niet! Vele games ondersteunen nog geen Quad-core’s. Bij video- en fotobewerking haal je uit deze processoren wel veel snelheidswinst. It’s up to you!
Het geheugen
Het derde onderdeel (zonder de kast) is het geheugen. Om preciezer te zijn: het werkgeheugen. Dus niet het geheugen waar je je bestanden op wegschrijft! Elk programma dat je draait, neemt beslag in op je werkgeheugen, ook wel RAM genoemd. Games vragen veel van je werkgeheugen. Vooral in combinatie met Windows Vista! Maar ook voor XP dien je over voldoende geheugen te beschikken. We kunnen kort zijn: 1 GB is (haast) te weinig, 2 GB voldoet, 4GB is te veel. 4GB kan alleen van pas komen als je de 64-bit variant van Vista hebt en veel aan videobewerking doet, maar we praten hier over games. Dus dat valt buiten beschouwing. 2GB voldoet dus. gaan we daar mee verder.Je hebt nu drie soorten geheugen: DDR, DDR2 en DDR3. DDR is hulpeloos verouderd en DDR3 is net nieuw en biedt nog weinig meerwaarde ten opzichte van DDR2 en is bovendien veel te duur. Toch ondersteunen sommige moederborden (bijvoorbeeld: P35) al DDR3 én DDR2. Handig dus voor toekomstgerichte PC-bouwers. Dan rest ons nog de klokfrequentie. Op dit moment is PC-5300 (667 Mhz) en PC-6400 (800 Mhz) standaard. Het gaat erom dat je geheugen en FSB (van de processor) synchroon lopen. Zo werkt alles het snelst. Maar hoe weet je dat? Wel, het gaat als volgt: Als je PC-5300 hebt, 333Mhz dus. Dan is 333 je klokfrequentie. Als je dat keer de multiplier van de processor doet heb je het aantal Gigahertz van de processor waar hij op draait/zou moeten draaien. Even een voorbeeld: De multiplier van een E6750 is 8. 333Mhz x 8 = 2,6 Ghz. En dat klopt want de E6750 is standaard geclockt op 2.60GHz. Dan volgt nog de Cas Latency. Simpel gezegd: Hoe lang duurt het om een bepaalde ‘rij’ met data naar de andere te zetten. Oftewel: Hoe lager de latency hoe sneller. Een latency van 4 voldoet. Daar gaan we verder niet op in omdat dit in de praktijk niet veel uitmaakt. Nog één kleine opmerking over werkgeheugen: er zijn enorm veel fabrikanten. Koop nooit merkloos geheugen! Merken als: OCZ, TwinMos, G-skill, Corsair en Kingston zijn uitstekend en ook zeker aan te raden voor zowel beginnende als ervaren PC-bouwers. Dual Channel wil zeggen dat twee geheugenreepjes samenwerken. Dat blijkt in de praktijk voor snellere prestaties te leveren. Dus 2x 1GB is sneller dan 1x 2GB, mits in Dual Channel. Kijk daar ook even naar. Als laatste zorg je ervoor dat het totaal plaatje klopt: geheugen loopt synchroon (FSB)? Past het op het moederbord (DDR2)? Aantal pinnetjes goed? (184, 240)? Kijk dus goed naar het moederbord! Momenteel worden de geheugenmodules steeds goedkoper en heb je al een goed setje van 2GB voor 70 á 80 euro.
Dat was het hele geheugenverhaal. Hopelijk kom je eruit anders bekijk je eens rustig de drie opstellingen die wij gemaakt hebben en voor specifieke vragen kun je altijd terecht op ons forum!
De videokaart
Na het moederbord, de processor en het geheugen is het tijd voor hét vitale onderdeel in een PC. Vooral voor gaming is de videokaart enorm belangrijk. Er zijn tal van videokaarten voor verschillende budgetten. Bij het kiezen van een videokaart draait het om twee dingen: wat is mijn budget en wat is mijn doel? We veronderstellen nu even dat je doel is om games te spelen. Hoe meer geld je beschikbaar hebt, hoe beter je spellen kunt draaien en hoe beter je toekomstige spellen kunt draaien. Voor de prestaties van verschillende videokaarten hebben we weer een hele handige link waar je zeer overzichtelijk kan zien welke videokaart de beste is en welke bij jou past. Je moet rekening houden met dingen als : het geheugen, shaders en de architectuur. Hoe meer geheugen er op je videokaart geprikt zit, hoe beter je games op hoge resoluties kunt spelen. Dus als je een groot beeldscherm hebt, heb je een sterke videokaart met veel geheugen nodig. Daarom worden ook in reviews de kaarten behandeld op verschillende resoluties. De beste manier om achter een geschikte videokaart te komen is door reviews en benchmarks te lezen. Hierin staat uitgebreid hoe snel de videokaart is en wordt hij vergeleken met andere kaarten. Daarnaast wordt veelal ook nog de warmte- en geluidsproductie besproken. Ook kun je overclockresulaten vinden. Alles dus waarnaar je op bezoek bent! Je vindt deze reviews op bijvoorbeeld Anandtech, Tomshardwar en Hardware.infoBest Buy By Berry: Momenteel is de 8800GT een zeer goede kaart! Voor een scherpe prijs komt hij bijna bij de prestaties van de 8800GTX (welke bijna 200 euro meer kost!). Voor een kleiner budget kun je door met een 8600GT of een Ati HD3750/HD3850, maar deze laatste zijn dan weer een stukje duurder. De gegeven videokaarten ondersteunen trouwens allemaal DirectX 10.Let hier ook op bij de aanschaf indien je Vista hebt. Er gebeurt veel in de videokaart wereld, dus hou deze goed in de gaten!
Harde schijf
Het opslagmedium is voor iedereen een andere keus. De één heeft veel muziek en de ander gebruikt zijn harde schijf alleen maar voor wordbestanden. Je moet aan jezelf de vraag stellen: hoeveel heb ik nodig? Voor de prijs hoef je het niet te laten, want de verschillen zijn niet groot. Er zijn twee (gangbare) soorten harde schijven: IDE en SATA-II. IDE is al weer aardig verouderd en veel moederborden ondersteunen IDE niet meer of slechts met één poort. Aan de andere kant is SATA-II helemaal in en bijna elk nieuw moederbord ondersteunt dit met 2 of meerdere poorten. De rotatiesnelheid is meestal 7200RPM, wat normaal is. Over cache kun je kort zijn: 8MB of 16MB. Vanzelfsprekend is 16MB net iets sneller en meestal is dit even duur of slechts enkele euro’s duurder. Dan rest ons alleen nog het merk en de grootte. De grootte moet je helemaal zelf bepalen en zal niks uitmaken op je computerprestaties. Het merk is echter wel belangrijk. De voeding
Al deze onderdelen moeten natuurlijk van stroom worden voorzien. Hier schiet de voeding te hulp. Dus het is belangrijk om een goede voeding te hebben! Het verhaal over voeding kan best ingewikkeld zijn zoals: rendement, stabiliteit en vermogen. Gelukkig hoef je je daar niet al te druk over te maken. Er is namelijk een lijst met A-merken van voedingen. Met deze voedingen zit je (bijna) altijd goed. Voor de meer ervaren gebruiker kun je natuurlijk altijd kijken naar meer details zoals de 12v-lijn, maar een beginner heeft voldoende aan deze lijst en wat reviews. Enkele A-merken: Asus, Tagan, Enermax, AOpen, Antec, Zalman, Chieftec, Nexus, Enlight, AC Ryan, Thermaltake, Aerocool, Be Quiet, Cooler Master en OCZ. Een merk dat je absoluut niet moet hebben is: Q-tec. Nu weet je alleen nog niet hoe zo’n wattage je moet hebben. Dit kun je eenvoudig berekenen met de Extreme PSU Calculator en hier vind je een generator die rekening houdt met de 12v-lijn (klikkerdeklik). Als je eenmaal een keuze hebt gemaakt doe je er goed aan om even een review te bekijken van het product. Bijvoorbeeld op Tomshardware.De rest
Nu is onze PC natuurlijk nog niet compleet. Een DVD-speler en/of brander, een geheugenkaartlezer, extra koeling, een diskettedrive, alles kan er nog bij. Ook een eventuele (betere) geluidskaart kan erin. Voor sommige mensen is een TV-kaart ook gemakkelijk. Dit kan allemaal gewoon in een PC worden ingebouwd. Echter zijn deze onderdelen niet van invloed op je prestaties van de computer. Natuurlijk is het wel handig om extra koelers te hebben als je PC te warm wordt. Ook het beeldscherm en andere randapparatuur zijn geheel je eigen keus. Voor een toetsenbord + muis kun je rond de drie tientjes klaar zijn, maar je kan er ook makkelijk 130 euro aan besteden. Allemaal eigen keus dus en daar moet je wel uitkomen. Hou wel rekening met de grootte van het beeldscherm, hoe groter, hoe beter je videokaart moet zijn om games in een fatsoenlijke resolutie te draaien.Ik hoop dat je geleerd hebt van deze gids en dat je goed weet waar je om moet letten tijdens het samenstellen van een PC. Voor eventuele vragen over jouw eigen systeem kun je terecht op ons forum en opmerkingen/reacties kunnen hieronder worden gezet. Happy PC Building!